*روشن فکر روی کاغذ

دور و برم سه تا زن می‌شناسم که از شوهرهای ایرانی‌شان جدا شده‌اند. طلاق کانادایی گرفته‌اند و طلاق ایرانی مانده است. آقایان طلاق ایرانی نمی‌دهند که نمی‌دهند. یکی‌شان می‌گوید باید بدهکاری ام را ببخشی که طلاق بدهم، دومی مدام می‌پرسد حالا مگه می‌خوای دوباره شوهر کنی؟ سومی هم که اصلن رفته ایران خانم را ممنوع‌الخروج کرده و این دوست من چند سال است که دلش می‌خواهد برگردد ایران و نمی‌تواند.
شوهرهای هر سه را من کم و بیش می‌شناختم. در ظاهر سنتی نیستند، اهل کتاب و بحث و فکر و سیاست‌اند. خودشان تحصیل‌کرده‌اند و خانواده‌شان هم تحصیل‌کرده. خودشان را به دیگران روشنفکر معرفی می‌کنند که قابل باور است. حداقل من در تمام این سالها باور کرده بودم. هرگز گمان نمی‌کردم این سه نفر از ابتدایی‌ترین ابزاری که جمهوری‌اسلامی به آنها داده، حق طلاق، نهایت استفاده را ببرند، این طور با خونسردی. عین آدم‌اولیه‌ای که چماق دستش افتاده و خیال می‌کند حتمن باید با آن مغز کسی را خرد کند.
نه این که طرف بحثم مردها باشند. زنانی را هم می‌شناخته‌ام با ظاهر موجه، بدون نیاز مالی، با ادعای روشنفکری،  که مهریه‌هاشان را اجرا گذاشته‌اند و شوهرها را انداخته‌اند زندان یا ممنوع‌الخروج کرده‌اند. همین آخری شوهر یکی‌شان ماند پشت مرز و دار و ندارش را داد سکه خرید که بتواند برگردد اینجا.

در مقابلش آدم‌هایی را می‌شناختم که مذهبی بوده‌اند و انسانیت بهشان اجازه نداده که از ابزار اولیه و دم‌دست اسلام علیه‌ انسان‌های دیگر استفاده کنند.
من این‌جا بحث ازدواج ایرانی و این که گاهی برای آن دیگری راهی باقی نمی‌ماند، نمی‌کنم. بحث من سر ادعای روشنفکری است.
خودم شخصن یک تجربه‌ی تلخ داشته‌ام و شیر فهم شده‌ام که روشنفکری به پیپ و کافه و کتاب و شعر و فیلم نیست. روشنفکری را روی کاغذ نمی‌نویسند، توی وبلاگ پابلیش نمی‌کنند. زندگی‌اش می‌کنند.
خلاصه بترسید ار ناصرالدین‌شاه که رفته باشد در جلد صادق هدایت یا بی‌بی ملوک خانم که رفته باشد در جلد فروغ….

*عنوان را از عبارتGood on Paper وام گرفته ام



۳۲ نظر به “*روشن فکر روی کاغذ”

  1. sooski گفته است:


    بازدید sooski

    منم همین مشکل رو بعد از طلاق کانادایی داشتم و دوست دیگرم هم در آمریکا همین داستان رو داشت بعد از طلاق آمریکا. هر دو از همسرانی به ظاهر روشنفکر و از خانواده ‌های تحصیلکرده و اهل کتاب و هنر…

  2. zahra گفته است:


    بازدید zahra

    سلام، من همیشه بلاگت رو می خونم. عالیه. بگذریم.
    به نظر من تمام این مسائل ریشه در تربیت خانوادگی انسان ها داره.این که در خانواده چه طور حس انتقام رو تشویق کرده باشند، این جورجاها می زنه بیرون. وبعد همین مسئله بی خود حق طلاق و اجرای مهریه که امکان لشکرکشی رو می ده و صد البته اجرای مهریه یک صدهزارم حق طلاق هم نیست. خیلی زندگی ها در سطوح پایین تر به خاطر همین قدرت های مسخره حفظ شده و زن داخلش می پوسه.

  3. پایین گفته است:


    بازدید پایین

    فوق العاده بود.

  4. ترسا گفته است:


    بازدید ترسا

    نمیخوام یه حکم واحد برای همه صادر کنم ولی گاهی به من مرد هم احساس حماقت دست میده وقتی سهم من و همسرم در چیزی مثل مهاجرت و جا افتادن یکی نبوده و خانوم تا فرصت رو مناسب میبینه یهو میذاره میره. حس میکنم باهام مث یه وسیله تاریخ مصرف دار برخورد شده. حس حقارت و نادیده گرفته شدن بهم دست میده. معتقدم تو این شرایط آدما زخم میخورن و وحشی میشن و دندون نشون میدن. هرکس ،زن یا مرد، هر جور که میتونه به طرف مقابل آسیب میزنه. بین ناصرالدین شاه و هدایت خلا نیست و طیف گسترده ای از آدمها قرار میگیرن. حالا بگذریم گاهی اینا فقط اسمند و مداقه در احوال شخصیشون نشون میده که هرکدوم به نوعی حامل صفات منفی فرهنگ متعارف ایرونی هم بودند.

  5. میم نون گفته است:


    بازدید میم نون

    من قیافه‌ی جدید این جا رو تازه دیدم. چه قدر قشنگ شده. نقاشی اون بالا چه قدر خوبه. خیلی همه چیز ملایم و دوست‌داشتنی شده.

  6. مهرداد گفته است:


    بازدید مهرداد

    من هزار بار به همه مردها گفته ام و بازهم میگویم که عزیز من اگر واقعا واقعا واقعا قصد رفتن از ایران را دارید ازدواج نکنید…..آن جایی که میروید هم زن زیبا موجود است و هم زن خوب…..اما ازدواج های ایرانی به گونه ای است که(با عرض معذرت) همیشه یا حداقل در بیشتر اوقات یا زن عوضی میشود یا مرد پفیوز…..احتمالا به خاطر فرهنگ غنی مان است!!!!!!!

  7. گلناز گفته است:


    بازدید گلناز

    مرد ِ ایرانی مقابلِ روشنفکریش خیلی چیزها وای میسته. غیرت یکیشه. لازمه احساس ِ مردی کردن هم یکیشه. اگر این سه تا شوهر ِ سابق، مشکل غیرت و کمبود ِ مردونگی نداشته باشند، خیلی سخته توضیح داد چرا طلاق نمیدن. لابد بدجنس اند.

  8. tara گفته است:


    بازدید tara

    جدای از بحث ازدواج، کلااین قضیه روشنفکری رو خیلی خیلی خیلی خوب گفتی
    آدمهایی که ادعای روشنفکر یشون گوش فلک رو کر کرده ولی زمانی که پای ساده ترین آداب آزادی و دموکراسی پیش میاد، می لنگن اساسی

  9. سمیرا گفته است:


    بازدید سمیرا

    کلاً این چیزها ربطی به روشنفکری نداره و به انسانیت مربوطه

  10. flavin گفته است:


    بازدید flavin

    سنت زدگی رو از مرد ایرانی نمی شه گرفت…
    یه جایی باروشنفکری شانتاژ می ده یه جا با غیرتش و مامانش اینا…

  11. goli گفته است:


    بازدید goli

    kash inja ro bekhoonan.kheili khoob bood!

  12. Solmaz گفته است:


    بازدید Solmaz

    کتی، این پستت عالی‌ بود، این آدمهایی که ازشون حرف زدی فقط ژست روشنفکری رو گرفتن. به قول آلبر کامو An intellectuall is someone whose mind watches him self.

  13. True Lies گفته است:


    بازدید True Lies

    فقط این را می دانم همه ما توی موقعیت های خاص است که خودمان را خود واقعی مان را نشان می دهیم. بنابراین یا باید آدمهای اطرافمان را قرار بدهیم توی این وضعیت یا صبر کنیم خودش از راه برسد. راه دیگری برای فهم روشنفکری وجود ندارد.

  14. حقوقدان پاریسی گفته است:


    بازدید حقوقدان پاریسی

    «روشنفکری را روی کاغذ نمی‌نویسند، توی وبلاگ پابلیش نمی‌کنند. زندگی‌اش می‌کنند.»

  15. علیرضا گفته است:


    بازدید علیرضا

    آخه دقیقا مسئله همینه خیلی وقتها انسانیت و انصاف مهمتره. سنتهای قدیمی رو هم که نگاه کنیم می بینیم که با یه سیستمی میخواستن حق و مسئولیت رو تقسیم کنن.مشکل اینجاست که تو این زمونه و مخصوصن خارج از ایران سنت جواب نمی ده.به نظرم اگه آدم منصف باشه و خودخواه نباشه به همسرش حتی موقع طلاق ظلم نمی کنه. راستی من حق طلاق به همسرم دادم ولی یادم رفته محضریش کنم پست تو یادم انداخت که باید برم محضر !

  16. شاهین گفته است:


    بازدید شاهین

    سلام کتی جان. خیلی وقت بود که به وبلاگت سر نزده بودم، چقدر اون عکسه بالا خوبه ولی ای کاش فونت روش رو عوض می کردی.
    در مورد مطلبت هم باید بگم که نکتهء خوبی رو نقد کردی، گوشهء دل اکثر ما ایرانیها یه ناصرالدین شاه کوچیک خوابیده که متاسفانه هر موقع که کم بیاریم از خواب بیدار می شه :) واقعا می بایست در متن زندگی روشنفکر بود.
    بنظرم می بایست تعریف روشنفکری در ادبیات ما عوض بشه، بقول حافظ “نـه هر کـه سر بتراشد قـلـندری داند” و ما سخت در ظاهر ماجرا قوطه وریم.

  17. شاهین گفته است:


    بازدید شاهین

    با اجازه من این بحث رو بردم اتاق نشینمن و گفتگویی براه انداختم، نتیجه این شد که ۱/ خانمی که شوهرش گفته طلاق نمیده خوب می شه نتیجه گیری کرد هنوز دوسش داره و واقعا نمی تونه از دلش بیرونش کنه ۲/ خانمی که شوهرش ازش خواسته مهریه اش رو ببخشه خوب منطقی بنظر می رسه! چون ایشون به روش اسلامی صاحب مهریه شد و به همین روش هم می بایست طلاق بگیره که در این صورت شوهر می تونه طلاق نده تا بگه مهر حلال، جون آزاد اما حالا که به شیوه غیر اسلامی می خواد جدا بشه پس بهتره که اون بخش اسلامی مهریه رو هم نا دیده بگیره. و اما ۳/ خانمی که شوهرش نمی خواد طلاق بده تا مبادا شوهر کنه، بنظر خیلی بچه گانه می رسه! این خانم کار خوبی کرده که از این آقا جدا شده چون ظاهرا لجبازی بخشی از رفتار شوهر ایشون بود :)
    قابل توجه که این گفتگو در جمعی نتیجه گیری شد که اصلا مدعی روشنفکری نیستند :)
    —————————————————————————————–
    شاهین، اون مهریه نیست ها..قرضه..بدهکاریه ….مهریه رو که هر کی طلاق بخواد می بخشه

  18. آبدا گفته است:


    بازدید آبدا

    ترسا
    اگر اسلحه دستت بود شلیک می کردی؟ هنر این است که از سلاحی که به غلط در دست من و تو قرار داده شده است استفاده نکنیم. اینجاست که شب راحت می خوابیم.

  19. شیراز گفته است:


    بازدید شیراز

    با شاهین موافقم
    در مورد آخری:
    اون زن احمقی که حاضر بوده به ی همچی مرد پستی پول قرض بده همون حقشه که پولش بهش ندن.
    هیچکدوم از این افراد هم روشنفکر به نظر نمیرسن!!!
    ——————————————————————————————
    آدمها زن و شوهر هستند و با هم حساب کتاب دارند. مثل هر دو تا آدم دیگه. چرا به ملت می گی پست و احمق؟ اینها آدمهای واقعی دور و بر من هستند و از خودم مثال و داستان در نمی یارم…

  20. Nasim گفته است:


    بازدید Nasim

    Khoob bood aval roshan fekri ro tarif koni..
    ———————————————————–
    منظورم از روشنفکر تعریف عام آن است در جامعه ی ایرانی.

  21. حدیث گفته است:


    بازدید حدیث

    مشکل این هست که هر کسی‌ که چهارتا کتاب میخواند یا فیلم می‌بیند فکر می‌کند که روشنفکر شده است. و متاسفانه تا موقعیت پیش نیاید خود واقعی‌‌اش معلوم نمی‌شود. در همین جریانات انتخابات و حوادث بعد فهمیدم کسانی که فکر می‌کردم روشنفکر هستند چقدر با این واژه فاصله دارند.

  22. صاحب فراموش خانه گفته است:


    بازدید صاحب فراموش خانه

    خب من یک حرف بی ربط بزنم یعنی به جای نظر دادن نسبت به موضوع بگویم اگر هنوز به کارشان می آید من کسی را در ایران سراغ دارم که استاد گرفتن این گونه طلاق ها در ایران است.

  23. صفا گفته است:


    بازدید صفا

    …روشنفکری رازندگیش میکنند……جسته ام ولی نیافته ام ….چرا بلف حتی خواسته ام ولی نتوانسته ام!!!!خواسته یا ناخواسته ما کلا مغز وقلبمون پر شده از تاریکی….به من بگو “روشنفکری”سیری چند؟؟

  24. Mandana گفته است:


    بازدید Mandana

    وبلاگ نویس دوستداشتنی، مثل همیشه چقدر زیبا و روان نوشتی‌
    درست اشاره کردی، روشنفکری را باید زیست
    نکته اینکه… چطور داریم زندگی‌ می‌کنیم و به کدوم سمتش توجه داریم؛ به طول یا به عرضش… یا اینکه عرض و طول زندگی‌ شده بستر یک سری عادات، مثل یه گنجه قدیمی‌ اگه درشو باز کنی‌ گردو غبارش گلو را آزار میده …. میشه این گنجه قدیمی‌ رو حفظ کرد، فقط کمی‌ به توجه نیاز داره تا وقتی‌ دوباره درش باز میشه به جای غبار، بوی عطر اصالتش به مشام برسه

  25. Mandana گفته است:


    بازدید Mandana

    و ادامه اینکه

    اگه این گنجه خوب بازیابی بشه آقا ناصرالدین‌شاه در جلد صادق هدایت یا بی‌بی ملوک خانم که در جلد فروغ یادشون میاد معنی‌ همزیستی‌ یعنی‌ چی‌ …. وگرنه خیلی‌ راحت می‌شه با لجبازی در اون گنجه رو بست

    گنجه : کمد دارای کشو که در آن لباسها و اشیاء دیگر گذارند. (فرهنگ فارسی معین ).

  26. امیر گفته است:


    بازدید امیر

    روشنفکر یعنی اعتراض به وضع موجود وترسیم آینده بهتر وزمان ومکان نمیشناسد در تمام ادوار تاریخ بوده-هست -خواهد بود-مقدار سواد یا واحدهای پاس کرده وفیلمهای دیده و ندیده اش ملاک نیست -در هر لحظه زندگی اش میتوان سیمای روشنفکری را بوضوح دید.

  27. شیراز گفته است:


    بازدید شیراز

    ۱- من نگفتم که از خودت مثل و داستان در آوردی.
    ۲- نمیتونم هضم کنم که چطور یه زن و شوهر با هم حساب کتاب دارن؟ البته دیدم نمونه این جور همسرانی را ولی خوب برم خیلی غریب به نظر میرسن! اغلب هم بین تحصیل کرده ها بودن. این شاید یکی از تولیدات فرایند استقلال بی معنی زنان و مردان باشه. آخه یعنی چی؟ پول من پول تو؟!!!
    این جور افراد هر جور روابطی که با هم دارن، باید بگم که زن و شوهر نیستن. پارتنر، دوست دختر دوست پسر یا هرچی دیگه شاید باشن ولی یک “خانواده” نیستن.
    ۳- خوب حالا رسیدیم سر دو نفر که بنا به هر دلیلی چند وقت با هم خوب بودن و شاید حتی فکر میکردن که خانواده بودن و حالا میخوان از هم جدا بشن. مسلما یه سری پول و مادیات وسط گذاشتن که البته به نظر من هرگز پول قرض دادن نیست سرمایه گذاری مشترک بوده. حل و فصل این سری مسایل “سرمایه مشترک” کاملا با دستان پول قرض دادن فرق میکنه.
    دستان دوست دختر و پسر:
    حالا اگه یه دوست دختری نتونسته بفهمه (ببخشید اگه ناراحت نمیشین احمق بوده) که یه گل پسر زرنگ (البته به تصور خودش زرنگ، در واقع پست) تشریف دارن دیگه مشکل از خود دختر هست!
    ببین این طرز فکر من هست. الزاما آنرا طرز فکر جامع و همگانی نمیدونم. اینکه تو چطور به نظر من نگاه کنی و با نظر خودت انطباق بدی مهمه.
    ضمنا من به همه ملت نگفتم پست و احمق!

  28. … گفته است:


    بازدید …

    روشنفکری بر چسبی برای تمام فصول حماقت است . چیزی که نیستم رو روی کاغذ با این واژه نشون بدم . همه اشکال و افعال خوب انسانی رو یدک میکشه این واژه به تنهائی ولی خیلی سخته که بخوای روشنفکر باشی . آدم باید خودش باشه و اون کار هائی که به نظرش درست میاد رو انجام بده . اگر با این اوصاف دارای حداقل ها بود میشه بهش این صفت رو داد . نه اینکه من روشنفکرم ولی میخوام زنمو زجر بدم و طلاقش نمیدم . من روشنفکرم و همه اینو بهم میگن که خیلی روشنفکری ولی به نظرم بعضی وقتا شرایط ایجاب میکنه که از همسرت بدزدی و خیلی مثال های دیگه . روشنفکری به کتاب و هنر و اینجور حرفا نیست . به آدم بودنه . هر مشکلی رو اگر با منطق بررسی کنی و بدون هیچ گونه تعصبی نتیجه اش رو قبول و اجرا کنی اون موقع میشه بهت چنین صفتی داد . باز کردن موضوعی که ارائه کردید شاید ما رو به فکر ببره که ما چیکار میکردیم .

  29. سانی گفته است:


    بازدید سانی

    سایه جان،
    من با بحث روشنفکریت موافقم اما
    کی گفته که هر کی طلاق بخواد مهریه را می بخشه؟ آمارت اشتباهه. خیلی ها اول مهریه را می گذارند به اجرا بعد حرف طلاق را می زنند. اگه هم ملک و زمین و اینا باشه مث ولایت ما، که به اجرا گذاشتن هم نمی خواد.
    ————————————————————————-
    منظورم موارد مسئله دار مثل همون سه موردیه که توضیح دادم. که خانم می خواد مهرش حلال و جونش آزاد بشه..

  30. شاسکول گفته است:


    بازدید شاسکول

    دیروز کامنت گذاشتم ثبت نشد
    به نظر من ۸۰ تا ۹۰ درصد مردهای “روشنفکر” ایرانی، سنتی اند ته ذهنشون
    حالا اونایی که ادعای روشنفکری ندارند که بماند

  31. علیرضا گفته است:


    بازدید علیرضا

    بنظر من “روشنفکر” در مقابل “مذهبی” یا “سنتی” نیست و معنی آدم خوب یا با گذشت هم نمیدهد.
    من فکر نمیکنم حتما حرفی که دارم میزنم درست باشد ولی لطفا نگاهی بکنید شاید بدردی بخورد.
    روشنفکر یعنی کسی که بدون پیشفرض و با استفاده از تعقل و تحلیل به نتیجه ای میرسد. عموما رسیدن به چنین ظرفیتی و کنار گذاشتن پیش فرضهایی که فرد با آن رشد کرده نیازمند مطالعه و تجربه است و به همین دلیل هم فکر میکنم مردم بطور ناخودآگاه میزان تحصیلات یا مطالعات یک فرد را برابر با روشنفکر بودن او میدانند.

    در صورتیکه چه بسا پدربزرگ بیسواد بنده از خودم روشنفکرتر باشد (نمونه هایش را هرکسی کم و زیاد سراغ دارد)
    ولی این معنیش این نیست که این آدم بواسطه روشنفکر بودن لزوما آدم با گذشتی هم هست. میگویم گذشت چون یک حقی را جامعه ایرانی از طریق قانون ایرانی به مرد ایرانی داده (که من و شما معتقدیم نا حق است، ولی فعلا هست) و انتظار اینکه در یک درگیری حقوقی یک طرف از این حق استفاده نکند یعنی باید گذشت کند.
    نمونه در این زمینه زیاد است و روشنفکرانی که مرتکب کارهای نادرستی شدند، در موردی که شما مثال زدید که اصلا کار نادرستی هم انجام نشد.

    جوهر این نوشته شما بنظرم این است که به رفتار ظاهری افراد اعتبار زیادی نیست و در عمل انسانها خود واقعیشان را نشان میدهند. و من با این کاملا موافقم.
    فقط خواستم در مورد “روشنفکر” و استفاده عام آن نکته ای مطرح کرده باشم.

  32. شین الف گفته است:


    بازدید شین الف

    آی قربان قلمت
    کاش من این ها را قبل از ازدواج فهمیده بودم!!


پاسخی بدهید

XHTML: از تگ های زیر استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>